Ateliers zijn schaars maar o zo belangrijk voor Haarlemse kunstenaars, maar heeft de stad er wel genoeg?

In dit artikel:

Op zondag 13 september openen de negen gemeentelijke atelierpanden in Haarlem voor het eerst hun deuren tijdens Open Atelierdag IN CONTEXT. De initiatiefnemers, professionele kunstenaars uit de panden, willen laten zien wat er achter normaal gesloten deuren gebeurt en kunstenaars meer zichtbaarheid geven. Het evenement is niet bedoeld als alternatief voor de jaarlijkse Kunstlijn, maar richt zich juist op ateliers die daar weinig aan bod komen.

De open dag komt op een moment dat de vraag naar werkruimtes groot is. In het Haarlemse Cultuurplan 2022-2028 erkent de gemeente dat kunst en cultuur belangrijk zijn voor de aantrekkelijkheid en levendigheid van de stad, maar ook dat er onvoldoende culturele ruimte is. Volgens Tamara Sterman, directeur van 37PK en verantwoordelijk voor het gemeentelijke atelierbeleid, is het moeilijk om geschikte panden te vinden. Tijdelijke broedplaatsen bieden enige verlichting, maar er staan nog altijd veel kunstenaars op wachtlijsten.

De kunstenaars die al een atelier hebben, benadrukken hoe belangrijk een vaste, betaalbare plek is. Schilder Cécile van Hanja huurt al twaalf jaar een ruimte aan de Gedempte Voldersgracht, waar ze naast haar eigen werk ook schilderlessen geeft. Ze betaalt 370 euro per maand en gebruikt het atelier om haar grote schilderijen en bijna honderd doeken op te slaan. Voor haar draait de open dag vooral om zichtbaarheid en mogelijk nieuwe cursisten.

Striptekenaar Ytje Veenstra deelt in het voormalige Joleshuis een atelier met Rutger van der Tas en betaalt samen 280 euro per maand. Een vaste plek maakt het mogelijk om projecten te laten liggen en later verder te werken; flexplekken vindt ze onpraktisch en schaars. Ze ziet bovendien dat ateliers duurder worden en steeds vaker gedeeld moeten worden. Haar werk over maatschappelijke ontwikkelingen in de Verenigde Staten is online en in boekvorm te volgen.

Kunstenaar Jules Kockelkoren werkt vijf dagen per week in het voormalige Storkgebouw aan de Waarderweg. Zijn atelier met hoge plafonds is geschikt voor grote sculpturen, schilderijen en multimedia-installaties. De ruimte biedt hem niet alleen stabiliteit, maar ook contact met andere kunstenaars. Hij betaalt 295 euro per maand en kreeg onlangs een verlenging van vier jaar, nadat de gemeente had gecontroleerd of huurders de ateliers daadwerkelijk voor hun kunst gebruikten.

Alle drie vrezen dat het wegvallen van hun atelier hun werk ernstig zou verstoren. Volgens hen zijn langdurige, betaalbare werkruimtes noodzakelijk om kunst te maken, op te slaan en contacten op te bouwen. IN CONTEXT moet die behoefte zichtbaar maken en bezoekers laten kennismaken met de kunstenaars en hun werkplekken.